Ontwerpen met emotie
In het eerste deel van ons bezoek aan de European Floristry School in Sheffield sloten we ons aan bij de Belgische designer Stefan van Berlo en ontdekten we waarom een sterke basis, aandacht voor detail en een beetje intuïtie het verschil kunnen maken in een ontwerp. Nu is het tijd om het lokaal ernaast binnen te stappen.
De Spaanse floral designer Daniel Santamaría werkt al 35 jaar als bloemist en werd vroeg in zijn carrière opgeleid door de Duitse meesterbloemist Gregor Lersch. Die invloed is nog steeds zichtbaar in zijn technische benadering, hoewel zijn werk inmiddels duidelijk de eigen signatuur van Daniel Santamaría heeft ontwikkeld. Tegenwoordig reist hij de wereld rond als freelance ontwerper en docent, waarbij hij zijn kennis deelt met bloemisten in Europa, Zuid-Amerika en Azië.
Één ding wordt tijdens zijn les al snel duidelijk: hij geniet ervan. Er wordt veel gelachen in de zaal terwijl Daniel lesgeven combineert met verhalen uit tientallen jaren bloemwerk en wedstrijden. Zijn aanpak is technisch, doordacht en vol ervaring, maar nooit star. Tijdens zijn masterclass keert één idee steeds terug: een ontwerp moet emotie hebben. Van staande boeketten en parallel schikken tot het belang van negatieve ruimte, dit zijn enkele van de lessen die wij meenamen uit Daniel's les.
De herontdekking van het staande boeket
Een van Daniel's onderwerpen is het staande boeket: een boeket opgebouwd op een frame dat zelfstandig kan staan in een ondiepe schaal met water. De techniek stamt uit de jaren 90, toen Gregor Lersch dit type boeket begon te ontwikkelen. Daniel toont een voorbeeld opgebouwd rond tinten blauw en groen. Donkere Agapanthus Eyfori Blue zorgt voor visueel gewicht onderaan. Daarboven zit een kraag van varens, gevolgd door een lichtere blauwe laag van Clematis Amazing© Oslo en Delphinium Bella Andes Azure. Bijna transparante Panicum Warrior vormt de afwerking aan de bovenkant.
Er is een duidelijke reis voor het oog. Eerst naar de donkere Agapanthus, daarna omhoog door de volgende laag blauwe bloemen. Een student merkt op dat het jammer is dat klanten vaak geen idee hebben wat er allemaal mogelijk is met bloemen. Daniel heeft een duidelijk antwoord. “Mensen zijn niet dom. Ze weten het gewoon niet. Het is onze taak als bloemisten om hun te laten zien wat mogelijk is en hen dat te leren.”
Parallel boven spiraal
Als hij de keuze heeft, schikt Daniel bloemen liever parallel dan met een spiraaltechniek. Terwijl hij praat, houdt hij de basis van het ontwerp in één hand, draait het frame en voegt ogenschijnlijk moeiteloos stelen toe. Voor een parallel ontwerp heeft hij één heel specifieke regel: bind het op precies twee punten aan de onderkant vast. Niet meer. Niet minder. Zelfs de constructie onder de bloemen heeft een visuele relatie met de uiteindelijke vorm. Wanneer een student vraagt waarom de draadeinden een piramide vormen, wijst Daniel erop dat deze vorm aansluit bij de structuur erboven. De schuine lijnen van het boeket vormen een omgekeerde piramide. Alles hangt met alles samen.
Emotie boven wiskunde
In een andere compositie begint Daniel bloemen toe te voegen in roze en rode tinten: Astrantia Roma©, Clematis Amazing© Kyiv, Daucus Carota 'Dara', Phlox Pink Eyes en Panicum Warrior. Zijn advies aan de studenten is eenvoudig. Ga zitten. Knip elke bloem afzonderlijk. Plaats ze op verschillende hoogtes. Waarom? Omdat variatie emotie creëert. Als je elke bloem precies op dezelfde hoogte zet, kan een ontwerp berekend aanvoelen, bijna wiskundig. De keuze van techniek moet ook passen bij het doel van het arrangement. Een ontwerp dat een hele week in het huis van een klant moet blijven staan, vraagt om andere keuzes dan een stuk dat wordt gemaakt voor een tweedaags evenement.
Met een Clematis-steel in zijn hand legt Daniel uit waarom hij vaak blad verwijdert. Hij ziet graag de lijn van de steel. Te veel blad kan een arrangement rommelig laten lijken en afleiden van waar hij wil dat mensen naar kijken: de bloemen.
De kracht van lege ruimte
Veel van de bloemisten in Daniel's klas runnen bloemenwinkels, dus het gesprek komt vanzelf op klanten. En klanten delen niet altijd de visie van een bloemist. Daniel vertelt over Spaanse klanten die vragen om grote, volle boeketten met Lelies, Chrysanten en Zonnebloemen. Hij zet dit af tegen een van zijn eigen favoriete ontwerpen: zorgvuldig geplaatste bloemen omringd door bewust gecreëerde lege ruimte.
Die lege ruimte wordt niet altijd begrepen. Kun je daar niet gewoon nog een paar bloemen in zetten? Voor Daniel is het antwoord nee. De lege vlakken maken net zo goed deel uit van de compositie als de bloemen zelf.
Dit idee keert terug in de volgende opdracht voor de studenten: een staand draadframe dat over een vaas is geplaatst, met bamboe-containers die de bloemen vasthouden. De afmetingen zijn vierkant; het stuk moet even breed zijn als het hoog is, inclusief de vaas, en het moet vanuit elke hoek werken. Daniel begint met Eryngium Magnetar Questar©, Agapanthus Eyfori Blue en Aster Flash om structuur te creëren, gevolgd door Daucus Carota 'Dara', Delphinium Bella Andes Azure en Clematis Amazing© Rome. In plaats van bloemen in vooraf bepaalde posities te dwingen, kijkt hij naar hun natuurlijke vormen en laat hij hun stelen lijnen creëren door het arrangement heen. “Ik kijk naar de natuurlijke vorm van de bloemen. Ik heb respect voor hoe de natuur werkt.” Tussen de verschillende groepen bloemen laat hij bewust ruimte.
Hier.
Hier.
En hier.
Er is niets vergeten. De lege ruimte is onderdeel van het ontwerp.
Gebruik de pijlen om meer achter de schermen foto's te bekijken.
Verschillende designers, één belangrijke les
Stefan en Daniel hebben heel verschillende stijlen, technieken en werkwijzen. Toch loopt er, als je naar beiden luistert, een duidelijke rode draad door hun lessen.
Goede bloemsierkunst gaat niet simpelweg over meer bloemen toevoegen. Het gaat over het maken van keuzes.
Weten wanneer een bloem iets toevoegt aan een ontwerp, zelfs als het niet je persoonlijke favoriet is. Begrijpen hoe de structuur in elkaar zit voordat je begint met decoreren. Kijken naar kleur, herhaling, textuur, lijnen en lege ruimte. Je techniek ontwikkelen, terwijl je ruimte laat voor intuïtie. En misschien wel het belangrijkste: blijven experimenteren. Want zelfs na tientallen jaren in het vak is er altijd weer een bloem om anders naar te kijken, een nieuwe techniek om te proberen en een nieuw ontwerp om te ontdekken.
Bloemontwerp: Daniel Santamaría
Fotografie: Joe Horner
Met dank aan de British Florist Association
