Lessen van twee meesters
Marginpar bloemen vinden hun weg naar de handen van bloemisten over de hele wereld. We zien de resultaten regelmatig op sociale media: van ingewikkeld wedstrijdwerk tot bruidsbloemen, installaties en prachtige boeketten. Maar met eigen ogen zien hoe een ervaren ontwerper daadwerkelijk met de bloemen werkt, is heel wat anders.
Toen de British Florist Association ons uitnodigde om de European Floristry School in Sheffield, VK, te ondersteunen, zeiden we graag 'ja'. Bloemisten kwamen in Sheffield samen om te leren van twee toonaangevende Europese designers: de Belgische designer Stefan van Berlo en de Spaanse designer Daniel Santamaría. En als extra bonus kon ons eigen team aanschuiven bij hun masterclasses. En we maakten natuurlijk aantekeningen.
We hebben te veel te delen om in één verhaal te passen, dus we splitsen onze lessen uit Sheffield op in twee delen. In dit eerste artikel sluiten we ons aan bij Stefan van Berlo. We ontdekken zijn benadering van kleur, structuur, techniek en zijn advies om te vertrouwen op je instinct.
In deel twee stappen we het klaslokaal van Daniel Santamaría binnen om te leren over staande boeketten, parallel design en negatieve ruimte. En verkennen we waarom emotie het soms moet winnen van wiskunde.
Stefan van Berlo: laat je beperkingen los
De Belgische bloemist Stefan van Berlo reist de hele wereld over om zijn kennis te delen, installaties te creëren en mee te doen aan wedstrijden op het hoogste niveau. Hij heeft talrijke wedstrijden gewonnen, waaronder twee keer het Belgisch kampioenschap. Wanneer we zijn masterclass binnenkomen, is het stil in de zaal. Iedereen kijkt aandachtig toe terwijl Stefan vertelt over kleur, techniek en de keuzes achter zijn ontwerpen. Kleur, legt hij uit, kan diepte en ritme creëren. Het herhalen van de tinten van Gloriosa en Hypericum Sisu Flirt in een ontwerp verbindt verschillende delen en leidt het oog.
Eén bloem in het bijzonder speelt een onverwachte rol in zijn eerste werk: Solidago. “Ik háátte geel!” lacht Stefan. Maar werken met bloemen die je niet zelf zou kiezen is belangrijk, zeker voor wedstrijd-bloemisten. Bepaalde bloemen of kleuren vermijden zorgt er alleen maar voor dat je jezelf beperkingen oplegt.
In een wedstrijd kan een onverwachte opdracht je geen keus laten. En Solidago bewijst zijn punt perfect.
“Het is geen bloem die meteen opvalt, maar als je hem weghaalt, ontbreekt er iets.”
Eromheen zijn zachtere roze tinten van Aster Flash, Astrantia Roma© en Phlox Pink Eyes naast de heldere Craspedia Paintball™ Pop en speelse Clematis Amazing© Kyiv geplaatst. Het gaat niet om één bloem die om aandacht vraagt. Het gaat om wat elke bloem bijdraagt aan het geheel.
Begin met een sterke basis
Voor de eerste opdracht van de studenten demonstreert Stefan een horizontaal ontwerp met bloemen in wit en pasteltinten. De basis wordt gemaakt met steekschuim en afgewerkt met bananenblad. Zijn eigen voorbeeld heeft een flink formaat, wat voor een paar bezorgde blikken in de zaal zorgt. Stefan stelt hen gerust: het mag kleiner. Het mag een andere vorm hebben. Ze zijn tenslotte creatieve mensen. Waar het om gaat, is de basis.
“Het hele ontwerp hangt af van de basisvorm. Die moet sterk zijn. Als de fundering niet goed is, dan klopt de rest ook niet.”
Zijn wedstrijd ervaring komt tot uiting in de kleinste details. Hoe draad wordt gebruikt om precies de juiste vorm te buigen. Hoe afwerking ertoe doet. Hoe elke technische keuze het eindresultaat moet ondersteunen. “Maak het klein, maak het mooi. Besteed aandacht aan details.”
Bij het toevoegen van bloemen groepeert Stefan ze, in plaats van alles gelijkmatig te verdelen. Dit creëert rustigere zones binnen het ontwerp en houdt de compositie natuurlijk. De groepen lijken naar elkaar toe te groeien en met elkaar in verbinding te staan. Hij wijst op Scabiosa Bon Bon Scoop™ French Vanilla, Gypsophila Xlence© en Agapanthus Gletsjer. “Zoek in je werk altijd naar verschillende bloem structuren. Dat maakt een ontwerp sterker.”
Niet alles is te berekenen
Een van de studenten merkt op dat Stefan relatief weinig bladgroen gebruikt. Dat is nogal anders dan wat veel Britse bloemisten gewend zijn. Stefan beaamt dat. Zijn klanten vragen vaak juist om minder groen. In plaats daarvan kan bladgroen dat van nature bij bloemen hoort, zoals Solidago, onderdeel worden van het ontwerp.
Maar hoe beslist hij nu precies waar elke bloem moet komen? Voor Stefan volgt niet alles een formule. Hij omschrijft zichzelf als een emotionele bloemist. Plaatsing draait om balans en gevoel. Een ontwerp kan technisch perfect zijn en toch ziel missen. Daarom komen sommige bloemen er echt pas helemaal op het einde bij. Clematis is er een van. Voor Stefan geeft Clematis een ontwerp zijn laatste lift. Hij vergelijkt het met een chef-kok die aan het eind van een gerecht nog de juiste kruiden toevoegt. In dit ontwerp zorgen zachtroze Clematis Amazing® Kansas en de karakteristieke Clematis Amazing® Kibo voor die laatste puntjes op de i. Techniek is belangrijk. Maar gevoel ook.
Gebruik de pijlen om meer achter de schermen foto's te bekijken
Van rouwarrangementen tot bruidsbloemen
De volgende demonstratie brengt de klas in een totaal andere richting. Stefan presenteert een rond boeket, opgebouwd rond een basis van Panicum Warrior, met Craspedia Paintball™ Pop en Gypsophila Million Daisy™ rondom de rand gelijmd. Witte Hypericum en Orchideeën worden toegevoegd terwijl hij de constructie uitlegt. Binnen enkele minuten verschijnen er uit een stuk draad een handvat en een raamwerk. Meet hij de afstanden tussen de bochten? Hij lacht. Nee. Ook dit gebeurt op gevoel.
Wanneer hij werkt met gelijmde Hypericum bessen, deelt Stefan één heel praktische tip: geef de lijm even de tijd om te drogen voordat je de bes aanbrengt. Anders heeft die de neiging er direct weer af te glijden. Het ontwerp is niet per se iets waarvan hij verwacht dat het een commercieel kassucces wordt. Een handgebonden boeket is sneller te maken en daarom voor de meeste bloemisten economischer. Maar dat is niet altijd het belangrijkste. Het creëren van dit soort werk maakt hem simpelweg gelukkig.
Een boormachine in de gereedschapskist van de bloemist
Zijn laatste bruidsontwerp begint met een gereedschap dat je misschien niet meteen met bloemsierkunst associeert: een boormachine. Stefan vroeg elke student er een mee te nemen. Met behulp van draad, wol en de roterende boormachine demonstreert hij een snelle manier om staaldraad netjes in wol te wikkelen. Dit wordt gecombineerd met gekleurd aluminiumdraad en ruw draad om de basis van het boeket te vormen. Het voordeel is de voorbereiding. De volledige constructie kan weken voor de bruiloft worden gemaakt, zodat alleen de verse bloemen op de dag zelf nog hoeven te worden toegevoegd.
Voor dit boeket werkt Stefan met Delphinium Bella Andes White, witte Hypericum en Clematis Amazing® Kansas. Individuele Delphinium bloemetjes zijn bijzonder geschikt om te lijmen, legt hij uit, al geeft hij er de voorkeur aan om ze pas op de huwelijksdag zelf te bevestigen zodat ze zo lang mogelijk op hun best blijven. Bloemen worden op verschillende hoogtes geplaatst om diepte te creëren. Tegelijkertijd heeft elke bloem voldoende ruimte nodig. Laat de bloemen elkaar nooit verstikken.
Misschien heeft Stefan vooral bruiloften stevig in gedachten. Zijn eigen bruiloft komt eraan en de voorbereidingen zijn in volle gang. Zelfs de vier teckels van Stefan en zijn partner krijgen hun eigen bloemwerk als ringendragers. Wij weten nu al van welk bruiloftsdetail we graag foto’s zouden zien ;)
Floral design: Stefan van Berlo
Fotografie: Joe Horner & Marginpar
Met dank aan de British Florist Association
